Son Haberler
Anasayfa » Genel » DÜNKÜ MUHALEFETSİZLİĞİN BUGÜNKÜ GEREKÇELERİ

DÜNKÜ MUHALEFETSİZLİĞİN BUGÜNKÜ GEREKÇELERİ

DÜNKÜ MUHALEFETSİZLİĞİN BUGÜNKÜ GEREKÇELERİ

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın ilk günlerinde,M.Kemal,bu muhalif partiyi Cumhuriyetin gereği olarak gördüğünü belirtir.(1)Ancak,muhalefete yönelik bu olumlu tavrı kısa bir süre sonra değişir ve ilk zamnlardakinden oldukça farklı bir tutum sergiler.Bu durm özellikle sonradan tartışma konusu olur ve bu durum gerekçeleri tesbit edilmeye çalışılır.Bunla ilgili olaarak Ahmet Mumcu,M.kemal’in ”4 Mart 1925’e kadar her türlü demokratik hareketleri büyük bir hoşgörü ve anlayışla”karşıladığını”ama,demokratik özgürlükler hep,yapılan ilk devrimlerden dönüşü desteklemek ve nihayet kanlı bir aykalmayı çıkarmak için kullanlınca,devrimlerin selameti için demokratik yaşamın kısıtlandığını”(2)belirtir.

Toktamış Ateş ise,”Cumhuriyetimizin başlangıç yıllarında,1920’lerde,1930‘larda,belli baskılar yapıldığını da kabul etmek durumundayız” dedikten sonra şu açıklamayı yapar”…demokratik olduğunu ileri sürmemiz mümkün olmayan uygulamalar yapılmıştır.Bu günde bu yugulamaları ”övmek”mümkün olmadığı gibi,yermenin de fazla bir anlamı yoktur.Bir ihtilal ve yeni bir devletin kuruluş dönemide böyle şeyler yazık ki olur” Sonra da bunun gerekçesini bulmaya çalışır:”Aslında o günlerde günümüz anlamda çağdaş bir referandum yapılsa,padişaha bağlı kitlelerin geniş boyutlara ulaşabileceğini tahmin edebiliriz.

Zaten 1924-25 Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve 1930 Serbest Fırka deneyimleri bu görüşü doğrular”(4)Ancak bunu derken her iki fırkanın da liberal(5) karaketerli oluşunu,bunu ise öncelikle ve ısrarla programlarında dile getirdiklerini unutmuş görünür.

KAYNAKLAR:

(1) Mumcu – Atatürkçülük’te Temel İlkeler

(2) Ateş – Laiklik (Dünyada ve Türkiyede)

(3) Kışlalı – Kemalizm Laiklik ve Demokrasi

(4) Aydemir – Tek Adam M.Kemal

Taner Kışlalı ise tesbit edebildiğimiz kadarıyla sadece kendisinin dile getirdiği bir iddiayı,M.Kemal’in Terakkiperver Fırka’ya karşı olumsuz tutumunun gerekçesi olarak ifade eder”1924 yılında da Ataütrk’ün eski arkadaşlarından bir grup,Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasını kurdular.Bu parti ne istiyordu?Neyin muhalefeti idi?Daha çok demokrasi daha çok özgürlük,daha hızlı atılımlar istediği için mi kapatıldı?Hayır.Gerek hareketin önderi olan Rauf Orbay ve Kazım Karabekir gibi isimler,gerekse partinin programı,gerçek amacı saklamak gereğini bile duymamışlardır.Amaç,daha çok geç olmadan ”saltanatı ve halifeliği geri getirmek”tir.Devrimi ve dolayısıyla demokrasiye gidişi önlemektir.(1)

Şevket Süreya’nın tesbiti şöyledir;[Terakkiperver Cumhuriyet fırkası için]”ıstıraplarını ve hürriyetsizliklerin doğurduğu çocuk” demektense,vakitsiz doğan,yaşama kabiliyeti olmayan bir çocuk demek daha doğru olur.Nitekim bu çocuk ömürlü olmadı.17 Kasım 1924’te kurulan parti, 3 Haziran 1925’te,yani siyasi varlığı henüz 6 ayı doldurmadan,İcra Vekilleri Heyeti kararıyla kapatıldı.(2) Halbuki yine bizzat Şevket Süreya şunu söylemektedir;Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası bir bakışta normal şartlar içinde doğdu.Çünkü 1924 Anayasası,bir normal devir anayasasıydı.Bu anayasa içinde tek partili rejimden çok partili rejime yöneliş gayet tabiiydi.Zaten Meclis’te en şuurlu görünen ınkılapçılar bile inkılap heyecanı ile demokrasi hasretini beraber haykırıyorlardı.

KAYNAKLAR:

(1) Aydemir – Tek Adam

(2) Tek Adam – Aydemir

(3)Mikusch – Gazi Mustafa Kemal

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*