Son Haberler
Anasayfa » Köşe Yazıları » Eski alfabe gelişmemize engel miydi?

Eski alfabe gelişmemize engel miydi?

1900‘lü yılların başına kadar Doğu‘nun “tabiatı gereği” geri olduğu ve hep geri kalacağı söylenirdi bir kısım Batılı düşünür ve onlara hayran Doğulu aydınlar tarafından…

Ancak 1905‘te Japonlar, Ruslara çok ağır bir yenilgi tattırınca, bu bakış açısı ciddi biçimde sarsıldı.

Doğunun da gelişebileceği kabul edildi. Daha da önemlisi, bu işi, kendi değerlerini, inançlarını yitirmeden yapabileceği görüldü. Böylece Japonya imrenilen bir ülke, örnek alınan bir model oluşturdu.

Japonlar inançlarından da, insan ilişkilerinden de, gayet zor öğrenilen alfabelerinden de taviz vermemişlerdi. Sadece üretim biçimleriniiş yapma tarzlarını değiştirdiler (ki elbette bu da çok büyük bir dönüşümdü.) 

Gelelim bize… 1928‘de Arap alfabesini bırakıp Latin alfabesine geçtik. Peki bunun gerekçesi neydi?

İlkokuldan başlayarak, bizlere şunlar söylendi:

1Arap alfabesini öğrenmek zordur…

2) Arap alfabesi gelişmemize engeldir…

3) Arap alfabesi Türkçeye uygun değildir.

Arkadaşlar! Bu saatten sonra elbette alfabemizi değiştirmemizi önermeyeceğim. Milyonlarca insanımız Latin alfabesiyle okuma yazmayı öğrendi, tıkır tıkır kullanıyor. Bugün birileri, “Hadi Arap alfabesine dönelim” dese, önce ben karşı çıkarım.

Ancak şunu bilelim: Yukarıda sayılan üç gerekçe de kocaman birer palavradır. Teker teker anlatayım:

1) Boğaziçi’nde okurken bir ara merak sarıp seçmeli olarak Osmanlıca dersi almıştım. Birkaç saat dersten sonra Orhan Veli‘nin İstanbul’u Dinliyorum adlı şiirini kitaptan okuyabiliyordum. (Kısaltmalardan dolayı el yazısını okumanın zor olduğu söylenir ama matbu Osmanlıca hiç de zor değil.)

Osmanlı çocukları yüzlerce yıl boyunca bu alfabeyi öğrenerek yetişti ve koca bir imparatorluğu yönetti… Cumhuriyet çocukları niye öğrenemesin?

2) Alfabe denilen yazı kodu ekonomik gelişmeye engel olsaydı, herhalde Japonlar dünyanın en geri ülkelerinden biri olurdu. Çünkü Japon alfabesi, Japonlar için dahi zor bir araç.

3) “Arap alfabesi Türkçeye uygun değil” diyenlere sormak gerek: Latin alfabesi sanki çok mu uygun? Adı üstünde, “Latin” alfabesi; onu da “sonradan” aldı Türkler.

Günümüzde kimi ülkelerde Türkçe, Kiril alfabesiyle yazılıyor; ona ne buyrulur? Eğer dildeki bazı sesleri ifade etmek zor oluyorsa, alfabede reform yaparsın olur biter.

Emre AKÖZ, SABAH (26.04.2012)

Google Aramaları

  • dil devrimi nedenleri
  • dil devriminin nedenleri
  • arapça gelişmemize engel miydi
  • dil devrimi gerekçeleri

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*