Son Haberler
Anasayfa » Kitaplardan Alıntılar » Mehmed Akif in Abdülhamid aleyhtarlığı

Mehmed Akif in Abdülhamid aleyhtarlığı

MİTHAT CEMAL KUNTAY’IN Mehmed Akif hakkında yazdığı kitap(1), yazarın kendisini Akif karşısında önemli bir yere oturtma çabasını olduğu kadar, biraz da Akif’i kendi fikriyatı doğrultusunda giydirme gayretini temsil eder. Dolayısıyla o kitaptaki Akif, bir miktar idealize edilmekle birlikte, Mithat Cemal karşısında entelektüel andropoz geçirmektedir. Yani boyları eşitlenmiştir!

 

 

Bu tabii hatıratların kaderidir biraz da. İnsanlar kendilerini tarihe karşı savunmak isterler ve hatırat tam da bunun için yazılır. Cepheler belirlenmiş, geçmiş bir döneme ait olaylar, bu yeniden dağıtılan cephelere göre konumlandırılmıştır. Yeni düzene ayak uydurmuştur bir bakıma… Olayları da bu perspektifte çarpıtır yazar. Bazen kendisi de farkında olmaz. Hafızası oynar kendisine bu oyunu. Her dönemde haklı olmak: İnsanoğlunun beceremeyeceğini bildiği ama yine de oynamaktan vazgeçmediği ezelî oyunun adıdır bu.

Kuntay’ın Akif’i, müthiş bir Abdülhamid düşmanıdır. Ondan yalnız manen değil, maddeten de iğrenirmiş Mehmed Akif. Bir gün beraberce Beyazıt’a çıktıklarında halk koşuşturmaya başlar. Kendileri de ne olduğunu anlamadan koşuya katılırlar. Bu sırada Akif kalabalığı yarıp neler olduğunu öğrenmeye çalışır. Kalabalığın arasına girmesiyle çıkması bir olur. Rengi sapsa rıdır. Midesi bulanmaktadır. Hasta filan değildir.Ömründe ilk defa Abdülhamid’in yüzünü görmüştür Akif ve midesinin bulanması onun yüzünü gördüğündendir!

Mithat Cemal’in Akif’ine bakarsak, o, 31 Mart’ı da Abdülhamid’in yaptığına adı gibi inanmış biridir.(2)

Nitekim Abdülhamid’e sahip çıkan Hind aydınlarının gazetelerde yazdıklarına Ferid Vecdi adlı reformist Mısır gazetelerinde cevap vermiş ve 31 Mart’ı tezgahlayanın Abdülhamid olduğunu savunmuştur. Akif de bu cevabı aynen tercüme ederek Sırât-ı Müstakim dergisinde yayınlamıştır. (3)

 

 

Gerçekten de Safahat’taki şiirlere bakılınca Akif’in Abdülhamid’e ağır suçlamalar yönelttiğini görmekteyiz. Mesela şu mısralara bakalım:

Çoktan beridir vardı benim bir derdim:
Gideyim, zâlimi ikâz edeyim, isterdim.
O, bizim cami uzaktır, gelemez, mani ne?
Giderim ben, diyerek, vardım onun camiine.
Kafes ardında hanımlar gibi saklıydı Hamid,
Koca şevketli! Hakikat bunu etmezdim ümid.

Belki kırk elli bin askerle sarılmış Yıldız;
O silahşörler; o al fesli herifler sayısız.
Neye mal olmada seyret, herifin bir namazı:
Sade altmış bin adam kaldı namazsız en azı!
Heletebzîri aşan masraf, dersen, sorma.
Gördüğüm maskaralar gitti de artık zoruma.
Dedim ki: “Bunca zamandır nedir bu gizlenmek?
Biraz meydana çıksan da hasbıhal etsek.
Adam mı, cin mi nesin? Yok ne bir gören, ne eden;
Ya çünkü saklanıyorsun bucak bucak bizden.(4)

Kadınlar gibi kafesler arkasında saklanan, 40 – 50 bin silahşörün koruduğu, Cuma selamlığına gittiğinde en az 60 bin adamı namazsız bırakan(?), yanında israfın dahi hafif kaldığı masraflar içinde yaşayan Abdülhamid, halktan da köşe bucak gizlenmektedir. Bir başka yerde “Yıldız’daki baykuş” der onun için. Velhasıl Akif için Abdülhamid’in güttüğü siyaset kadar şahsı da kirlidir.

Ancak Akif’in sonradan bu görüşlerinden vazgeçtiğine dair açık birbilgiye sahip değiliz. Safahat’ın 6. kitabı olan “Asım”daki “semerci” meseli dahi, Abdülhamid’in kıymetini anlamaya değil, İttihatçıların ‘beterin beteri varmış’ dedirtmelerine atıfta bulunmaktadır. Bu bakımdan Akif’in, ideolojisine karşı olduğu Tevfik Fikret’le Abdülhamid söz konusu olduğunda aynı kulvarda kalması, üzerinde düşünülecek bir noktadır.

Safahât’ın son bölümlerinde bu tavrından pişmanlık duyduğunu belirten mısralarına da rastlamak mümkün. Mesela;

Giden semerciyi, derler, bulur muyuz şimdi?
Ya böyle kalfa değil, basbayağı muallimdi
Nasıl da kadrini vaktiyle bilmedik, tuhaf iş:
Semer değilmiş o rahmetlininki devletmiş!
 (5)

mısralarının 1922 yılında, yani 10 yıllık azim bir hercümerc devri yaşandıktan sonra kaleme alındığına dikkat çekelim. Yine de bu dolaylı ifadelerin, yukarıdaki hakaretamiz eleştirileri kurtaracağını sanmıyorum.(6)

Mustafa Armağan, Abdülhamid’in Kurtlarla Dansı, İstanbul-2011, sh:286 vd.

Dipnotlar:

1. Mehmed Akif’in Abdülhamid aleyhine görüş ve tavırlarını, Safahât’daki şiirlerinin yanı sıra, Mithat CemalKuntay’ın hatıralarından ayrıntılı bir şekilde öğreniyoruz. Bkz. Mehmet Akif, 2. baskı, Ankara 1990, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

2. Kuntay, age, s. 210-211.

3. M. Ertuğrul Düzdağ, Mehmed Akif Ersoy, İstanbul 2004, Kaynak Kitaplığı, s. 27.

4. Safahat, s. 345- 347. Cemil Meriç, ‘Akif keşke Abdülhamid aleyhine yazdığı bu hicviyeyi Safahat’ına almasaydı’ diye yazmıştır. Bkz. Kültürden İrfana, İstanbul 1986, İnsan Yayınları, s. 225

5. Safahat (Edisyon Kritik), Hazırlayan: M. Ertuğrul Düzdağ, Ankara 1990, Kültür Bakanlığı Yayınları, s. 335.

6. Yalnız Akif’in Mısır’dayken, saygı duyduğu yakın dostlarından Yozgatlı Mehmed Efendi’ye söylediği şu sözler,hastalandığı yıllarda II. Abdülhamid hakkındaki görüşünü değiştirmiş olduğuna bir delil olarak kabul edilebilir: “Ölmez de iyileşirsem şu, şu konuları nazma döküp işleyeceğim. Bir de hatıralarını yazmak istiyorum. Hatıralarımda Sultan Abdülhamit’e karşı i’tizar [özür dileme] ve itiraflarım olacak.” Aktaran: Şemseddin Şeker,”Mehmed Âkif ve Sultan Abdülhamit”, Kültür: Sanat, Araştır ma Dergisi, Sayı: 2, Ocak 2006, s. 67

Google Aramaları

  • mehmet akifin abdülhamite yazdığı şiir
  • mehmet akif\in abdülhamit\e yazdığı şiir
  • mehmet akifin abdülhamite şiiri
  • mithat cemal kuntay mehmet akif
  • mithat cemal kuntay
  • 2 abdülhamite yazılan şiirler
  • abdulhamite yazılan şiir
  • mehmet akif ersoy\un abdulhamite şiiri
  • mehmet akif in 2 abdülhamit e yazdığışiir
  • mehmed akif ve abdulhamid

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Closetakipet
Bu sadece siteye ilk girişinizde çıkar. Beğenerek bize destek çıkabilirsiniz.

Facebook Sayfalarımız
Twitter
Youtube Kanallarımız