Son Haberler
Anasayfa » M.kemal’e ait olmayan sözler; » “Türk kadını haklarını atatürk’e rağmen, atatürk gibi bir tek adamla mücadele ederek, söke söke almıştır”

“Türk kadını haklarını atatürk’e rağmen, atatürk gibi bir tek adamla mücadele ederek, söke söke almıştır”

1499501_777742128949020_2357694500715371272_naaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa

“Türk kadını haklarını atatürk’e rağmen, atatürk gibi bir tek adamla mücadele ederek, söke söke almıştır”Cumhuriyet dönemi kadın hareketinin üzerinde yükseldiği zemin oldu. Ancak, ne Mustafa Kemal, ne Cumhuriyet Halk Partisi programlarında ‘kadın meselesi’ yer almadı

Oysa sanılanın aksine kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi bir lütuf (değil, Osmanlı Devleti’nin son döneminde başlayan bir kadın hareketinin 1920’lerdeki mücadelesinin sonucu. Türkiye’deki kadın  hareketinin (haklarının) temeli Osmanlı’nın son dönemine dayanıyor.

1870’lerden 1923’e kadar 100 kadar (kadın) örgütleri kuran onlarca dergi ve gazete cıkaran osmanlı kadın hareketi .

 ‘Osmanlı kadın hareketi’ Çoğu dönemin önemli erkeklerinin kızları, karıları, kardeşleri olan bu öncü kadınlar, ‘özel alan/kamusal alan’, ‘annelik-eşlik/vatandaşlık-siyaset’ seçenekleri arasında bir seçim yapmaya zorlandılar ama her ikisini birden yapmaya çalıştılar. ‘Kadınlık mefkuresi (ideali)’ nin şekillenmeye başladığı bu dönemin tecrübeleri Cumhuriyet dönemi kadın hareketinin üzerinde yükseldiği zemin oldu. Ancak, ne Mustafa Kemal, ne Birinci Meclis’in muhalif kanadını oluşturan İkinci Grup, ne Cumhuriyet Halk Fırkası (CHF, 1931’den sonra ‘parti’ adını aldı) ne 17 Kasım 1925’te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası programlarında ‘kadın meselesi’ yer almadı.

 

Türkiye’deki kadın (haklarının) hareketinin temeli Osmanlı’nın son dönemine dayanıyor. İstanbul Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Araştırma Görevlisi Burcu Kartal’a göre Tanzimat’la birlikte başlayan ve 2. Abdülhamit ile hız kazanan reform hareketlerinde özellikle eğitim kanalı ile kadınlar toplumsallaşmaya başlıyor.  2nci Meşrutiyet döneminde de Müslüman kadınlar kendi derneklerini kuruyor. İlk kadın dergileri de bu dönemde çıkıyor. Özellikle 2nci. Abdülhamid döneminde yayın hayatına başlayan Kadınlar Dünyası, Kadın Yolu Dergisi, Şukufesar, Hanımlara Mahsus Gazete’yi 1908’den sonra Demet, Mehasin, Musavver Kadın, Kadınlar Dünyası, Erkekler Dünyası, Kadınlık, Siyanet, Seyyale, Hanımlar Alemi, Kadınlar Alemi, Genç Kadın, İnci, Hanım, Ev Hocası, Süs, Firuze takip ediyor. Ayrıca İkdam, Tanin, Servet-i Fünun, Sabah ve Millet gibi gazetelerde de kadınlar kendi imzalarıyla yazıyor. Yine bu dönemde kadınlar üye olarak siyasi partilere katılıyor. Savaş zamanı olduğu için de sanayide çalışan işçi kadın sayısı çoğalıyor.Osmanlı’da kadın hareketinin öncüleri Şair Nigâr, Fatma Aliye ve Halide Edip’in yanında 1909’dan sonra bir isim daha öne çıkıyor: Nezihe Muhiddin. Nezihe Muhiddin, Cumhuriyet kurulduğu zaman da kadın haklarını savunmaya devam eder.

Kemalist erkeklerin ‘modern kadın’ tahayyülünde nisa (kadın) taifesinin siyasetle iştigali yoktur ve 1 Nisan 1923’te değiştirilen Seçim Kanunu’nda kadınlarla ilgili bir gelişme meydana gelmemiştir. Kanun değişikliği sırasında kadın haklarından söz eden tek kişi olan Bolu Milletvekili Tunalı Hilmi Bey de ‘nisaiyyundan’ (kadın takımından) veya ‘feminist’ sözleriyle mecliste alaya alınır.

Türk kadın birliği ; M.kemal’in kurduğu Müdafaa’i hukuk cemiyeti ‘nin kadın kollarını kurmak için başvurdular cevap alamayınca Bu arada, cüretkar bir adım attılar: 15 Haziran 1923’te ‘Kadınlar Halk Fırkası’ ‘(KHF) adıyla bir partinin kuruluş beyannamesini İçişleri Bakanlığı’na sundular. Olay basında ‘kadınlar mebus olmak istiyor”, ‘tek gayeleri mebus olmak’ şeklinde yer aldı. İçişleri Bakanlığı tam sekiz ay süren sessizlik döneminden sonra, hükümetin ‘bazı düşünceler’ nedeni ile KHF’nin kuruluşuna izin vermediğini tebliğ etmişti. 

Bu kısa tarih bize gösteriyor ki resmi ideolojinin iddia ettiği gibi 1934’te kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınması bir lutuf değildi.aksine cumhuriyet erkekleri 9 yıl boyunca bu hakkı vermemek için ellerinden geleni yapmışlar. onları yıldırmak , sindirmek için her türlü aracı kullanmışlardır. Türk (kadın birliği) yıllar boyunca siyasi haklara ilişkin taleplerini dile getirmeye çalışmışlardı. bu ısrarları sayesinde elde ettikleri seçme ve seçilme hakları.Yeni Zelenda’dan (1893) Avusturalya’dan (1894-1908) Finlandiya’dan , (1906) Norveç’ten (1913) Danimarka’dan (1915) Rusya ve Hollanda ‘dan (1917) İngiltere ,Avusturya,Polanya Leton’ya Estonya’dan (1918) Arnavutluk, Çekossolavkya ve ABD’den (1920) Azerbaycan ,Ermenistan ve İsveçten (1921) Mogolistan,Tacikistan ,Kazakistan ,Türkemenistan, Ekvataor, Romanya ,Güney afrika,İspanya Şili, Portekiz,Uruguay, Taylan, Brezilya’dan (1923-1933) Sonraydı.   

Dipnot; bu yazı uzunca bir makaleden bir parçadır.merak edenler kaynakcadaki bölümü okuyabilirler.

Kaynak; Ayşe Hür  tarihçi ve köşe yazarı1; Öteki Tarih 2; 09.12.2012 Radikal Gazetesi

Kadınlara hakları verildi mi, aldılar mı? Cumhuriyet Türkiyesi’nin kadınlara seçme ve seçilme hakkını armağan ettiği hep söylenir. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nün üzerinden birkaç gün geçmişken bu iddianın ne derece doğru olduğunu araştırmakta fayda var. http://yakintarihimiz.org/kadinlara-haklari-verildi-mi-aldilar-mi-2.html

“Türk kadını haklarını atatürk’e rağmen, atatürk gibi bir tek adamla mücadele ederek, söke söke almıştır”Cumhuriyet dönemi kadın hareketinin üzerinde yükseldiği zemin oldu. Ancak, ne Mustafa Kemal, ne Cumhuriyet Halk Partisi programlarında ‘kadın meselesi’ yer almadı.http://yakintarihimiz.org/turk-kadini-haklarini-ataturke-ragmen-ataturk-gibi-bir-tek-adamla-mucadele-ederek-soke-soke-almistircumhuriyet-donemi-kadin-hareketinin-uzerinde-yukseldigi-zemin-oldu-ancak-ne-mustafa-kemal.html

Atatürk’e rağmen mi kapatıldı bu kadın birliği?http://yakintarihimiz.org/ataturke-ragmen-mi-kapatildi-bu-kadin-birligi.html

Kadınların seçme ve seçilme hakkı hiçbir şekilde Kemalistlerin ya da bir sembol olarak Atatürk’ün ileri görüşlülüğünün vs. ürünü değildi;http://yakintarihimiz.org/kadinlarin-secme-ve-secilme-hakki-hicbir-sekilde-kemalistlerin-ya-da-bir-sembol-olarak-ataturkun-ileri-goruslulugunun-vs-urunu-degildi.html

 

 

Google Aramaları

  • Atatürk kadın haklarını vermedi biz şoke şoke aldık diyen yazar
  • atatürk\e karşı olan kadınlar
  • bir kadın olarak mustafa kemal atatürk\e
  • kadinlardan atatürke
  • osmanlıda kadın mustafa armağan
  • söke türk kadınlar birliği

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*